Local News

ျမန္မာ ဟာ အာဆီယံ (၁၀) နိုင္ငံ မွာ လူ႔ သက္တမ္း အတိုဆုံး နိုင္ငံ ျဖစ္လာ တဲ့ ေနာက္ကြယ္ က အေၾကာင္း အရင္း

Written by Ms Cele

ျမန္မာ ဟာ အာဆီယံ (၁၀) နိုင္ငံ မွာ လူ႔ သက္တမ္း အတိုဆုံး နိုင္ငံ ျဖစ္လာ တဲ့ ေနာက္ကြယ္ က အေၾကာင္း အရင္း

နိုင္ငံျခားက Date ကုန္ခါနီး စားေသာက္ကုန္ေတြ သြင္းလာၿပီး ဘူးခၽြတ္ ျပန္ရိုက္ဖို႔ ပုံႏွိပ္ေလာကမွာေတာင္ရွိတယ္ ဘီစကစ္ဗူးေတြ ပါကင္ အသစ္ Date Code အသစ္ေတြနဲ႔ ျပန္ရိုက္ေပးတာ ရွိတယ္.. ေနာက္ၿပီးယခု ဝင္ေနတဲ့ ဆယ္လမြန္ငါးတို႔ SHISHAMO ငါးတို႔ဆို ေအာက္လမ္း က ဝင္လာတာပဲ ေနာက္ၿပီး ဘနားမီး ေရခ်ိဳပုဇြန္ ကကၠတစ္ငါး ေတြဆို ေအာက္လမ္း ထိုင္းနိုင္ငံကေန ဗဟို စံၿပ ငါးေဈးကို ေန႔တိုင္းအဝင္ ရွိတယ္ ဘယ္ FDA မွ မစစ္ဘူး ဒီအတိုင္းပဲဝင္လာတာ။ ျမန္မာဟာ အာဆီယံ ၁၀ နိုင္ငံမွာ လူ႔ သက္တမ္းအတိုဆုံးနိုင္ငံအျဖစ္ စာရင္းဝင္ လာေနပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ျမန္မာေတြ အသက္တို ၾကတာလဲဆိုတာေတာ့ သိၿပီးၾကမွာပါ။

အိမ္နီးခ်င္းထိုင္း အိႏၵိယ နဲ႔တ ႐ုတ္တို႔ အတြက္ေတာ့ျမန္မာဟာ အလြန္ လုပ္စားကိုင္စားလို႔ ေကာင္းလွတဲ့ ေဈးကြက္ႀကီး တစ္ခုလိုျဖစ္ေနတာမို႔ သူတို႔နိုင္ငံမွာဥပေဒနဲ႔တင္းတင္း ၾကပ္ၾကပ္ ကိုင္တြယ္ထားလို႔ လုပ္မရတဲ့ အရာမွန္သမၽွ ခိုးလုပ္ၾကၿပီး အဲ့ဒီ ပစၥည္းေပါင္းစုံ ကို ျမန္မာျပည္ေဈးကြက္ထဲ လာျဖန္႔ တယ္။ စားေသာက္ကုန္ ေဆးဝါးမ်ိဳးစုံ လုပ္ငန္းအပါအဝင္ အတု ေတြလုပ္တယ္။ ျမန္မာျပည္ထဲျဖန္႔တယ္။ နယ္စပ္ဂိတ္မွန္ သမၽွမွာ လည္း FDA က မစစ္နိုင္။ စစ္နိုင္သမၽွစက္ေတြကလည္း ေခတ္မီ ဓာတုေဆးေတြမ်ား သမို႔ မွန္ကန္စြာ ဓါတ္မခြဲနိုင္ေသး။ တစ္ခါတခါ ဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္လိုက္တဲ့ အခါမွာလည္း နာမည္ႀကီးတံဆိပ္ေတြ အပါစားေသာက္ကုန္ အေဖ်ာ္ယမကာ အေတာ္မ်ားမ်ား လူကို ဥပဒ္ေပးတဲ့ ဓါတ္ေတြပါတာ FDA ကလည္း မၾကာခဏ ထုတ္ျပန္ေနရတာ ျမင္သိ ၾကားေတြ႕ၾကရမွာပါဘဲ။

သစ္သီးသစ္ရြက္ ေတြနဲ႔ပတ္သတ္တာ မွန္သမၽွျမန္ျမန္ႀကီး ျမန္ျမန္ပြင့္ ျမန္ျမန္သီး ေန႔ခ်င္းညခ်င္းမွည့္နိုင္ တဲ့ေဆး ေတြ ထြင္တယ္။ ျမန္မာျပည္ထဲ ျဖန္႔တယ္။ အခုဆို ဘာအသီးစားခ်င္း လည္း ေျပာလိုက္ရာသီမေရြး ရတယ္။ ခုည မွည့္ခ်င္လား။မနက္ျဖန္ မွည့္ခ်င္လားေျပာ။ မ်ားမ်ားခ်ိဳခ်င္လား ရတယ္။ ဥပမာ ခရမ္းခ်ည္သီးဆိုရင္ ပြဲ႐ုံေတြက အစိမ္းေတြဘဲ ဝယ္ေတာ့တာလို႔ ဖတ္မိေသးတယ္။ ေဈးကြက္ထဲ က ဝယ္လိုအားကို ျဖန္႔ခါနီးမွ အခ်ိန္မွီ မွည့္ေပးလိုက္တယ္လို႔ဆိုတယ္။ အသားတု။ဥ အတု ။ လူ အတု။ အတုမ်ိဳးပါင္းစုံ။ေကာ္ဖီ အခ်ိဳရည္ က်န္တာ အေတာ္မ်ားမ်ားမွန္သမၽွ ဂ်င္းေတြ ခ်ည္းဘဲ။ထိုင္းဖက္နယ္စပ္မွာ ထိုင္းရဲက ဖမ္းမိတဲ့သတင္းေတြလည္း မၾကာခဏ ဖတ္ဖတ္မိၾကမယ္ထင္မိ။

ေနာက္ ေဈးအတန္ဆုံး လိုျဖစ္လာတာက အခ်ိဳမႈန္႔ေတြ။ ၂၀၀ ဖိုးဆို လက္တစ္ခုပ္ ေလာက္ ရတယ္။ ဒိအတြက္ ဗုံးေဗာလေအာဟင္း ေတြထဲထည့္။ ဆီးခ်ိဳေတြတက္။ အခ်ိဳမႈန္႔ မပါေတာ့ရင္ မစားတတ္ ၾကေတာ့တဲ့ အျဖစ္ေတြေရာက္မွန္းမသိ ေရာက္ၾကရ။ အခ်ိဳမႈန္႔ေၾကာင့္ ပဲ ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးတိုး၊ ႏွလုံးေရာဂါေတြ ျဖစ္ၿပီး ေသၾကရ။ သာမန္အေပါစား အရက္ျဖဴ (OP) ဆိုလည္း ၄၀၀ ေလါက္ဆို တစ္ပုလင္းရတယ္။ ပဲေလွာ္ေလး ၁၀၀ ဖိုးနဲ႔တြဲကစ္လိုက္ရင္ ၅၀၀ ဖိုး ဆို မူးၿပီ။ ေရခ်ိန္ကိုက္ၿပီ။ ၿပီးတဲ့အခါ ဗမာေဆးမ်ားမ်ား ကြမ္းယာ ပါးစပ္ထဲထည့္ၿပီး ေဆးေပ့ါလိပ္တစ္ရွိုက္ ႏွစ္ရွိုက္ အဆုပ္ထဲအထိ ဆြဲထည့္လိုက္တဲ့ အခါတရက္ စာ ဖူလုံၿပီ။ ေရသန္႔ကမွ အရက္ထက္ ေဈးႀကီးေနေသးတယ္။ အဲလိုအေပါစားအရက္ေတြေသာက္ေတာ့ ျမန္ျမန္ေသၾကတာေပါ့။

အရည္မရ အဖတ္မရ ကြမ္းယာဆိုင္ ဆိုလည္းေနရာတကာ လက္ညိဳးထိုးမလြဲသလို ေနာက္ဆုံးေတာ့ ကြမ္းယာသည္တိုင္း ခ်မ္းသာသြား တာဘဲ အဖတ္တင္တယ္။ တစ္ေန႔တေန႔ ျမနမာျပည္သာလူေတြ ကြမ္းစားၿပီး ပါးစပ္ထဲကေထြးထုတ္လိုက္တဲ့ ပမာဏ ဟာ ေငြသန္းခ်ီ ဖိုးေတာင္ ရွိတယ္ ဆိုလား ဖတ္မိေသးတယ္။ အဲ့ဒီအထဲ ထည့္စားလိုက္က်တဲ့ အိႏၵိယက လာတဲ့ ေဆးေပါင္းစုံ။ 92′ အပါအဝင္။ အိႏၵိယကေန တစ္လတစ္လကို ေဒၚလာသန္းခ်ီၿပီး ေပးဝယ္ေနရတယ္။ အရက္ဆို ျမန္မာလူ ၁၀ ေယာက္မွာ ၇ ေယာက္ေသာက္တယ္။ ကြမ္းလည္းအလားတူ။ ဒါေတြကို မွီခိုစားေသာက္ေနၾကတဲ့ ဒီနိုင္ငံက လူေတြမွ ကင္ဆာ ေသြးတိုး ဆီခ်ိဳ ႏွလုံး ေက်ာက္ကပ္ ေရာဂါ မရ ရင္ ဘယ္သူေတြရ မလဲ။

ေနာက္ ဆန္ ကို အဓိကအစားအစာအျဖစ္ စားသုံးၾကတဲ့အဒါ ကစီဓါတ္ မ်ားေတာ့ အဆီမ်ားလာသလိုအငန္ ဆိုလည္းႀကိဳက္။ အစပ္ဆိုလည္းလက္မလြတ္ေစရဘူး.။ စားေသာက္ပုံစားေသာက္နည္းဟာ အသက္ရွည္ဆုံးနိုင္ငံေတြနဲ႔ ဆန္႔က်င္ဖက္ ျဖစ္ေနတယ္။ အသက္ရွည္တဲ့နိုင္ငံေတြရဲ့ အစားအစာကို ေလ့လာၾကည့္ရင္ ပထမဆုံး ေဖ်ာ္ရည္အရည္တစ္ခုကို စေသာက္ၾကတယ္ ၿပီးတဲ့အခါ အခ်ိဳပြဲလို အစာေလးေတြထပ္စား ၾကၿပီးမွ ေနာက္ဆုံးမွာ main food ျဖစ္တဲ့ သားငါးအသီးအရြက္ကိုစား ၾကတယ္။ ၿပီးတဲ့အခါ ေကာ္ဖီ ေသာက္ခ်လိုက္ၾကတယ္။ မနက္ပိုင္းဆို ဘာမွ မစားေသးခင္မွာ အူလမ္းေၾကာင္းကိုေဖ်ာ္ရည္တစ္ခုခုနဲ႔ အရင္ေသာက္ၿပီးခံ ထားၾကေလ့ရွိတယ္။

ဥပမာ အိႏၵိယ ဆိုရင္ သူတို႔အစား အစာ မွာဂ်ဳံပဲ အသီးအရြက္နဲ ႔နို႔ကို အဓိက ထားစားၾကတယ္။ ဆီအငန္ ကို လုံးဝ နီးနီး မစားၾကဘူး။ ဒိအတြက္ ကေလးဘဝ ကတည္းက လူေတြ အရပ္ရွည္ၾက တယ္ ႀကီးလာတဲ့ အခါ လူလုံးေတြ ထြား လာၾကတယ္။ ခံနိုင္ရည္အား ေကာင္းၾက တယ္။ ဒါဟာ ကိုယ္တိုင္ေရာက္ဖူးတဲ့ နိုင္ငံ ၆ နိုင္ငံေလါက္က စားတဲ့ အစား ပုံစံ နဲ႔ ဥပမာယွဥ္ၿပီးေျပာရတာပါ။ ေစာေစာထ အိပ္ယာထ သြားတိုက္ မ်က္ႏွာသစ္ဆိုတဲ့ငယ္ငယ္ကသင္ခဲ့ရတဲ့ စာက စၿပီးလြဲလာေနသလိုမ်ိဳးပဲ။ မ်က္ႏွာသစ္ၿပီး ေရခ်ိဳး ေရေလါင္းၿပီး မွ သြားတိုက္ရင္ အပူထြက္သြားတဲ့ အတြက္ သြားက်ိဳးတာ နာတာ မျဖစ္ဘူးတဲ့။ ၿပီးတာနဲ႔တေနကုန္စားေသာက္ ။ ညေနက်ေရ ခ်ိဳး။သြားတိုက္။ ၿပီးေတာ့ ညစာစား။ ဒီေတာ့ ေရွ႕ေနာက္လြဲေနမႈေတြကအစ သြားေတြပိုးစား။ ယိုင္နဲ႔ၿပီးၿပီးအေခါင္းေပါက္ေတြျဖစ္ရာက ေရာဂါဝင္ အေသေစာ။ အသက္ တိုရတာ။

ဒါေတြ ကအစ အေျခခံ ကို လြဲမွားေနသေယာင္ဘဲလို႔ျမင္တယ္။ အမွန္ဆိုမနက္စာစားၿပီးမွသြားတိုက္။ ညစာစားၿပီးမွသြားတိုက္ၾကရမွာ။ ဒါေတြက အစ ျပင္မွ ရမယ္။ လူတစ္ဦးခ်င္းစီက စျပင္ရမယ္။ ေနာက္မိသားစု လိုက္ျပင္ရမယ္။ ေနာက္ ပတ္ဝန္းက်င္တစ္နိုင္ငံလုံးျပင္မွ က်န္းမာ အသက္ရွည္ၾကမယ္။ ဘယ္လိုျပင္ရမလဲ ဆိုရင္ အသီးအရြက္ စားခ်င္ရင္ ကြကိုယ္စိုက္စားပါ။ ေဈးက ဝယ္ရင္ သဘာဝ အတိုင္းခူး ေရာင္းတဲ့ေတာသည္ေလးေတြဆီက မသန္မစြမ္းပိုးကိုက္ ထားတဲ့ အရြက္ ေတြဝယ္ပါ။အသီးစားခ်င္ရင္ အပင္ကေန တိုက္ရိုက္ခူးေပးတဲ့အသီးကို ရွာစားပါ။ အသားငါးလည္း လတ္ဆတ္တာကိုစားပါ။ အခ်ိဳရည္ လုံးဝ မေသာက္ပါနဲ႔။ အသီးကို ေဖ်ာ္ေသာက္ပါ။ အငန္ေလ်ာ့။ အဆိမ့္အခ်ိဳအစပ္ ေလ်ာ့စားပါ။

ေနာက္အေရးအႀကီးဆုံးက ဆီ။ ဆီကို ျဖစ္နိုင္ရင္ ဆီႀကိတ္တဲ့ စက္ေတြမွာ သြားဝယ္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ ေျမပဲ ႏွမ္း ဝယ္ၿပီး ကိုယ့္ေရွ႕မွာ ႀကိတ္ခိုင္းပါ။ ေဈးထဲက ဆီေတြ မစားပါနဲ႔။ ဒီလိုမလုပ္နိုင္ရင္ ဆီေလ်ာ့ စားပါ။ ေနာက္ၿပီး ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ မနက္ ညေန အခ်ိန္ရ ရင္ လမ္းေလၽွာက္ပါ။ ႏွလုံးအားေကာင္းေအာင္ သြက္သြက္ေလၽွာက္။ အျမင့္တက္ပါ။ အေမာခံနိုင္ေအာင္ က်င့္ပါ။ အရက္ ေဆးလိပ္ မူးယစ္ေဆးလုံးဝ မသုံးပါနဲ႔။ ညစာကို ညေန ၅ နာရီေက်ာ္ရင္ ထမင္းမပါဘဲစားပါ။ အရည္ေသာက္ အသီးအရြက္ အသားငါးဘဲထိုင္စားပါ။ ျမန္မာေတြ အသက္ရွည္ေစဘို႔ စဥ္စားမိသမၽွေလး မၽွေဝျခင္းပါ။ အာေရာဂ်ံ ပရာမံ လာဘံ။ က်န္းမာျခင္းဟာ လာဘ္တစ္ပါးပါ။ က်န္းမာေရးအသိ ကိုယ္စီ ရွိၾက ေစခ်င္ပါတယ္။

ဟိုတေလာ က ဆိတ္သားေျခာက္ ဝယ္လာၿပီး အိမ္ ေရာက္ ေတာ့ Microwave နဲ႔ ေႏႊး လိုက္ တာ ပလပ္စတစ္ အရည္ ေတြ ထြက္ လာ လို႔ ဆို ၿပီး ပုံ နဲ႔ တကြ တင္ လိုက္ တာ ကို ဖတ္ လိုက္ မိ ပါ တယ္။ ျမန္မာျပည္ က အစား အေသာက္ ေတြ ဟာ သဘာဝ အေန အထား က ေန အမ်ိဳးမ်ိဳး ေသာ နည္း ေတြ နဲ႔ ျပဳျပင္ ၿပီး ျပန္ ေရာင္း ေန ၾက တာ မို႔ တစ္ေန႔တျခား ေၾကာက္ စရာ ေကာင္း လာ ေန ပါ တယ္။ အားလုံး သိ ၾက တဲ့ အတိုင္း၊ ေရာဂါ အားလုံး ရဲ့ အေျခခံ ဟာ အစာ လမ္းေၾကာင္း က ေန လာ တာ ျဖစ္ ပါ တယ္။ ပုံစံ အမ်ိဳးမ်ိဳး နဲ႔ လာ ေန ၾက တာ ပါ။ အခု ေနာက္ ပိုင္း အလြန္ အျဖစ္ မ်ား ေန တာ က ေတာ့ Autoimmune ေရာဂါ မ်ိဳးစုံ ျဖစ္ ပါ တယ္။ ဒီ ေရာဂါ ဟာ လည္း တစ္ေနရာတည္း မွာ ျဖစ္ခဲ လွ ပါ တယ္။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ သုံးေလးေနရာ ေလာက္ မွာ ျဖစ္ ေန ေလ့ ရွိ ပါ တယ္။

ကၽြန္ေတာ့္ဆီကိုလာ တဲ့ စာေတြ Email, Message ေတြ ကို ဖတ္ လိုက္ မယ္ ဆို ရင္ Autoimmune ေရာဂါ ေတြ ရယ္၊ ကင္ဆာ ေတြ အရမ္း မ်ား လာ ေန ပါ တယ္။ အရင္ က အေတာ္ေလး ရွားပါး တဲ့ ကင္ဆာ မ်ိဳးစုံ လည္းေတြ႕ ေန ရ ပါ ၿပီ။ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ Melanoma at the anal area ေနာက္တစ္ေယာက္ ဒူး ကအနာမက်က္ လို႔ အသားစ ယူ ၿပီး စစ္ လိုက္ တဲ့ အခါ Anaplastic Non-Hodgkins lymphoma ပါ တဲ့. ေနာက္ တစ္ေယာက္ ဗိုက္ အတြင္း lymphoma အသည္းကင္ဆာ၊ အဆုပ္ ကင္ဆာ ေတြ က လဲ မ်ား သလား မေျပာ နဲ႔။ အဆင့္ ၄ ေတြ ခ်ည္း ပါ ဘဲ။ ေနာက္တစ္ေယာက္ က Pancreatic cancer. အစားအေသာက္ ေၾကာင့္ ျဖစ္ တဲ့ အူလမ္းေၾကာင္း က်န္းမာေရး ကို မထိန္း နိုင္ ဘူး ဆို ရင္ ခံစား ရ တတ္ တဲ့ ေနာက္ဆက္ တြဲ ေရာဂါ ေတြ ပါ ဘဲ။

ေနာက္တစ္ခု သတိ ထား မိ တာ က ေတာ့ နိုင္ငံျခား မွာ ေန ေန ၾက တဲ့ ျမန္မာ ေတြ လည္း အေတာ္ မ်ားမ်ား Autoimmune ေရာဂါေတြျဖစ္ ေန ၾက ပါ တယ္။ ေသြး ေဖာက္ စစ္ သူ ေတြ အေတာ္မ်ား မ်ား မွာ ရွိ ေန ၾက ပါ တယ္။ ျပန္သုံးသပ္ ၾကည့္ ေတာ့ ၊ အမ်ားစု ဟာ နိုင္ငံျခား ေရာက္ ေန ၾက ေပ မဲ့ ကိုယ့္ ျမန္မာအစားအစာ ေတြကို ဘဲ စား ၾက ပါ တယ္။ ထမင္း ဟင္း ပါ ဘဲ။ ေနာက္ ၿပီး ျမန္မာျပည္ က အစားအေသာက္ မ်ိဳးစုံ လူၾကဳံ နဲ႔ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ေသာ္ လည္း ေကာင္း တေပြ႕ တပိုက္ႀကီး ဝယ္ယူ လာ ၿပီး freezer ထဲ မွာ ထည့္ ၿပီး တေျဖးေျဖး စား ေန ၾက တာ သတိ ျပဳ မိ ပါ တယ္။ ငပိေၾကာ္၊ ငါးေခ်ာက္ ေၾကာ္၊ လဘက္၊ အေၾကာ္မ်ိဳးစုံ၊ မုန္႔ဟင္းခါး အရည္ ေတြ စ သည္ ျဖင့္ ျဖစ္ ပါ တယ္။

ဒီ ေရာဂါ ေတြ ရဲ့ ျဖစ္ေၾကာင္းဟာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိ ပါ ေသာ္လည္း အဓိက က ေတာ့အစား အေသာက္ ပါ။ ဒီအတိုင္း ဆက္ သြား ၾကမယ္ ဆို ရင္ တိုင္းျပည္ အတြက္ရင္ေလး မိ ပါ တယ္။ ကိုယ္ နဲ႔အတူ ကိုယ့္မိသားစု ကို ေစာင့္ ေရွာက္ဖို႔ ၊ သတိ ေလးကပ္ ၿပီးဉာဏ္ အကူ လဲ လို ပါ လိမ့္ မယ္။ ဘယ္ေလာက္ ႀကိဳက္ တဲ့ အစာဘဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဥပါဒ္ ရွိ လာ ၿပီ ဆို ရင္ ျဖတ္ နိုင္ ရ ပါ မယ္။ ေရာဂါ ရ လာ ၿပီ ဆို ရင္ ရွာ ထား သမၽွ ေငြ ေတြ ကုန္အလူးအလိမ့္ခံရ ေရာဂါ သံသရာ ဝဲဂယက္ မွာ ခ်ာခ်ာ လည္ ေန ေတာ့ မွာ ျဖစ္ ပါ တယ္။

အခု လို အျဖစ္ မ်ိဳး ေရာက္ ရ တာ ဟာ လဲ လူအမ်ားစု ဟာဗဟုသုတ ေခါင္း ပါး ေန ၾက တာ တစ္ ေၾကာင္း ေလာဘဦးေဆာင္ ေန တာ ကတစ္ ေၾကာင္း ရသတဏွာကို မေက်ာ္လြန္ နိုင္ တာ က တစ္ေၾကာင္း အစိုးရ အ ေန နဲ႔ အစားအေသာက္ ေတြ အ ေပၚ ၾကပ္မတ္ မႈ ထိထိ ေရာက္ ေရာက္ မရွိ တာ က တစ္ ေၾကာင္း ( ေရာဂါ မ်ိဳးစုံ ဒီေလာက္ ေတာင္ ျဖစ္ ေနၾက တာ အစိုးရ သိ ရဲ့ လား မသိ ပါ ) ျဖစ္ လာ မဲ့ အႏၲရာယ္ ကို သေဘာ မေပါက္ တာ က တစ္ေၾကာင္း တိုင္းျပည္ ဆင္းရဲ တာ က တစ္ ေၾကာင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္ ပါ တယ္။ မိမိ ႏွင့္ မိမိ ၏ မိသားစု ကို ဉာဏ္ သုံး၊ သတိကပ္ ၿပီး ေစာင့္ ေရွာက္ သူ မ်ား ျဖစ္ နိုင္ ၾက ပါ ေစ။

(အားလုံးသိေအာင္ ျပန္ရွယ္ေပးၾကပါဦး)

Rio Wai Yan Htet

About the author

Ms Cele

Leave a Comment